DUONG QUI PHI : Phù dung dai duong - Duong quy phi.

Publié le par lolond

Dương Quý Phi.

Năm 756, Dương Quý Phi bị buộc thắt cổ tự vẫn ở Mã Nhĩ Ba. Và từ đó câu chuyện tình của nàng khắc sâu lời thóa mạ của hậu thế " Hồng nhan hoa thuỷ". Có phải vì nàng mà xảy ra loạn An Sử khủng khiếp trong suốt 8 năm làm chết 7/10 dân TQ. Lỗ Tấn nói:" tôi ko tin cách nói xưa nay là ... Đắc Kỷ làm mất nhà Thương, Tây thi là mất nước Ngô, Dương Quý Phi làm loạn nhà Đường... trong xã hội nam quyền người phụ nữ đâu có được sức mạnh như thế, hưng vong của quốc gia đều do đàn ông gánh chịu".

duongQuiPhi1.jpg Dương Ngọc Hoàn sinh ra trong một gia đình quan nhỏ ở vùng đất Thục Châu non xanh nước biếc. Từ nhỏ nàng đã mang đậm tính ngây thơ và hoạt bát của người con gái. Đến khi được Huyền Tông Hoàng Đế sủng ái nàng cũng không hề gây ra điều tiếng, không dựa vào quyền lực của mình để nâng đỡ người thân trong gia đình mà chỉ suốt ngày theo vui tìm thú, một lòng hưởng thụ cuộc sống vinh hoa không lo không nghĩ. Nàng không can dự đến quốc gia đại sự. Huyền Tông hoàng đế sủng ái nàng trước hết là vì nàng đẹp, sau nữa là vì khả năng cảm thụ âm nhạc của nàng, có thể cộng minh với ông. Họ yêu nhau say đắm một phân một tấc cũng không muốn rời nhau. Tình yêu của họ vượt qua khỏi giới hạn tuổi tác, Huyền Tông yêu chiều nàng một phần vì nàng là ái phi, nmột phần lại có sự nũng nịu của coi gái, tình cảm của họ đâu phải là Hoàng đế với phi tử chỉ là người mình yêu và người ta cũng yêu mình vậy thôi. Trải qua hai lần sóng gió tình cảm của họ càng thăng hoa. Chỉ vì quá say đắm nàng mà ông bỏ bê việc triều chính. Dư luận luôn công kích Dương Ngọc Hoàn mà không cần biết nàng có làm gì hay không. Nàng chỉ sống trong thâm cung, một lòng hưởng thụ tình yêu và sự sủng ái của Hoàng thượng nên nàng làm sao biết gia tộc nàng đã làm gì bên ngoài. Việc Dương Quốc Trung cậy quyền cậy thế chẳng qua cũng là vì Huyền Tông quá sủng ái nàng mà tin tưởng giao toàn bộ việc triều chính, Dương Ngọc Hoàn hoàn toàn không can dự vào việc đó mà.
An Lộc Sơn tạo phản là do có hiềm khích với Dương Quốc Trung thôi, hoàn toàn không dính dáng đến Dương Ngọc Hoàn. Thế mà khi cấm quân nổi loạn lại buộc Huyền tông phải xử tử nàng vì nàng là mầm móng của mọi tai hoạ, lại phải mang tiếng Hồng nhan họa thuỷ. Nàng đã hi sinh bản thân mình để bảo vệ người mà nàng yêu thương nhất, với tấm lòng như thế nàng thật đáng để hậu thế tôn vinh.

Nguyễn Du lúc đi sứ sang Trung Quốc cảm hứng làm nên bài :

Ðường Phi (1) cố lí

Sôn vaân töôùc löôïc ngaïn hoa minh
Kieán thuyeát Döông Phi thöû ñòa sinh
Töï thò  cöû trieàu khoâng laäp tröôïng (2)
Uoång giao thieân coå toäi khuynh thaønh
Tieâêu tieâêu Nam Noäi (3) bôøng cao bieán
Mòch mòch Taâây Giao (4) khaáu luõng bình
Lang taï taøn hoàng voâ mòch xöùÙ
Ñoâng phong thaønh haï baát thaêng tình.

Dòch nghóa :

Laøng cuõ Döông Quí  Phi

Mâaây nuùi thöa thôùt, hoa beân bôø saùng roõDoungQuiPhi3.jpg
Nghe noùi Döông Quí Phi sinh ôû ñaát naøy
Töø ñaáy caû trieàu ñöùng phoãng nhöb haøng gaäy
Ñeå nghìn naêm ñoå oan cho ngöôøi ñeïp toõi nghieïng thaønh
Cung Nam Noäi hiu ht, coû boàng cao moïc traøn
Ñoáng Taây vaéng laëng, goø ñoáng san baèng
Caùnh hoàng taøn tôi taû bieát tìm ñaâu
Döôùi thaønh gioù ñoïng thoåi, loøng ngaäm nguøi bieát bao

 

Maây ngaøn hao beán nöôùc lung linh
Döông Quyù Phi xöa ñaát aáy sinh
Bôûi noåi caû trieàu taøi phoãng ñaù
Ñeå cho muoân thuôû toäi nghieâng thaønh
Caám cung boû pheá, boàng hui haét
Moà cuï san bang, caûnh va&ng tanh
Gioù laïnh döôùi thaønh ngô ngaån boùng

Tìm ñaâu cho thaáy caùnh hoa taøn.

Chuù thích :
1 Döông Quí Phi - töùc Döông Ngoïc Hoaøn laø quyù phi cuaû Ñöôøng Minh Hoaøng. Queâ ôû laøng Hoaøng Noâng, huyeän Hoøa AÂm, tænh Thieåm Taây ngaøy nay. An Loäc Sôn noåi loaïn, Ñöôøng Minh Hoaøng phaûi chaïy vaøo ñaùt Thuïc. Ñeán ñeøo Maï Ngoâi, quaân lính ñoøi gieát Döông Quí Phi vaø anh hoï Döông Quoác Trung, laø nhöõng ngöôûi laøm Ñöôøng Minh Hoaøng meâ muoäi maø maát nöôùc (Uoång giao thieân coå toäi khuynh thaønh). Döông Quí Phi bò thaét coå cheát ôû ñaây.  

2 Nam noäi - cung Höng Khaùnh, nôi Ñöôøng Minh Hoaøng vaø Döông Quí Phi thöôøng ra chôi.

2 Laäp tröôïng – Ñöùng nhö caây gaäy. Do leä ñôøi Ñöôøng, coù taùm con ngöïa phaûi ñöùng chaàu nhö haøng gaäy. Con naøo ñuïng ñaäy thì phaûi thay theá.

3 Tâaây Giao - Caùnh ñoàng ôû phía taây Traøng An, chæ caùnh ñoàng Maõ Ngoâi nôi Döông Quí bò thaét coå cheát.

4 Taøn hoàng - Buøi Daùng dòch :

Troâng vôøi hoàng ruïng ngoån ngang,

Tìm ñaâu choán cuû muoân vaøn döôùi kia.


Ancien village de Duong Qui Phi (1)

 

Les nuages montagneux sont clairsemés ; au bord de l'eau, les fleurs brillent
On dit que la favorite Duong Qui Phi était née ici
Depuis lors, la cour impériale se tenait immobile (impuissante) comme des bâtons
A tel point que la beauté éternelle fût condamnée à tort pour avoir ruiné le royaume
Le palais du Sud Nam-noi est désert, envahi par les herbes folles
Le silence règne dans les champs de l'Ouest Tay-Giao, les tombes complètement rasées
Où retrouver maintenant les traces des roses dispersées
Seul au pieds du rempart exposé au vent d'hiver, je suis ému jusqu'aux larmes

 

Notes
1 Duong Qui Phi : Yang Kouei-fei, favorite de l'empereur Duong Minh Hoang de la dynastie T'ang (712-756).


Sắc đẹp của nàng đã làm cho một đại thi hào lúc bấy giờ là Lý Bạch phải ca tụng bằng ba bài "Thanh bình điệu". Đây là bài thứ nhứt : 

 

DoungQuiPhi2.jpgThanh bình điu I

Vân tưởng y thường, hoa tưởng dung,
Xuân phong phật hạm, lộ hoa nùng.

Nhược chi quần ngọc sơn đầu kiến,

Hội hướng Đao đài nguyệt hạ phùng.

 
Ngô Tất Tố dịch 

Thoáng bóng mây hoa, nhớ bóng hồng.
Gió xuân dìu dặt giọt sương trong
Ví chăng non ngọc không nhìn thấy,
Dưới nguyệt đài Dao thử ngóng trông.


L’histoire est fascinée par plusieurs artistes orientaux et occidentaux comme le japonais INOUE Yasushi avec La Favorite et Le roman de Yang Kouei-fei ou Pierre Boulez avec « Le Crépuscule de Yang Koueï-Fei », musique pour la pièce radiophonique de Louise Fauré [inédit]

 

Publié dans ** CULT-VĂN HÓA

Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :
Commenter cet article