En Hommage à Hữu Loan : Màu Tím Hoa Sim.

Publié le par lolond

(documenté par, sưu tầm bởi, documented by KHANH-BLOG)
Nhà thơ Hữu Loan đã từ trần vào đêm 18/3/2010, thọ 95 tuổi.

Theo thông tin trong nước, tang lễ tác giả “Màu tím hoa sim” được cử hành vào thứ sáu 19/3 tại quê nhà xã Nga Lĩnh, tỉnh Thanh Hóa. Đây là nơi chôn nhau cắt rún và cũng là nơi Hữu Loan « gắn bó cả cuộc đời nhọc nhằn » từ sau vụ án Nhân Văn Giai Phẩm.

Tên thật là Nguyễn Hữu Loan, ông sinh năm 1916 làng Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn tỉnh Thanh Hóa. Sau khi đỗ tú tài Pháp, ông đi dạy học và tham gia kháng chiến chống Pháp. Hòa bình vãn hồi, ông chăm sóc báo Văn Nghệ và tham gia nhóm Nhân văn Giai Phẩm .Trong hoàn cảnh nghiệt ngã nhất Hữu Loan luôn chứng tỏ mình là một con người có khí phách. Ông về quê sống nghề thồ đá và cho đến lúc qua đời vẫn giử tròn tiết tháo của kẻ sĩ không làm thất vọng những thế hệ yêu thơ và kính trọng ông.

Trong phần phỏng vấn, nhà thơ Hoàng Hưng từ Saigon chia xẻ những cảm xúc của ông về sự mất mát to lớn này. Ông nhấn mạnh, Hữu Loan là một nhà thơ có tài và có khí phách.

Tú Anh RFI.


D'après la nouvelle en provenance du Vietnam, vers 19 heures du 18-3-2010, le poète Hữu Loan, l'auteur du célèbre poème Màu Tím Hoa Sim (La couleur violette de la fleur de myrte), anciennement membre des mouvements Nhân văn - Giai Phẩm*,  vient de décéder à son domicile au village Vân Hoàn (xã Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa), à l'âge de 95 ans.

* Humanisme - Belles Lettres, mouvements de protestation des intellectuels du Nord Vietnam entre 1956-1958, qui furent durement réprimés à partir de 1958 ; mais les acteurs de ces mouvements ont été réhabilités ces dernières années.

Note de Dông-Phong


Màu Tím Hoa Sim (Hữu Loan)
Nàng có ba người anh đi bộ đội

 

Những em nàng có em chưa biết nói

Khi tóc nàng xanh xanh

Tôi người vệ quốc quân xa gia đình

Yêu nàng như tình yêu em gái

Ngày hợp hôn nàng không đòi may áo mới

Tôi mặc đồ quân nhân đi giày đinh

bết bùn đất hành quân

Nàng cười xinh xinh bên anh chồng độc đáo

Tôi ở đơn vị về, cưới nhau xong là đi

Từ chiến khu xa nhớ về ái ngại

Lấy đời chiến chinh mấy người đi trở lại

Nhỡ khi mình không về

thì thương người vợ bé bỏng chiều quê

Nhưng không chết người trai khói lửa

mà chết người gái nhỏ hậu phương

Tôi về không gặp nàng.

Má ngồi bên mộ con đầy bóng tối

Chiếc bình hoa ngày cưới

thành chiếc bình hương tàn lạnh vây quanh.

Tóc nàng xanh xanh ngắn chưa đầy búi

Em ơi giây phút cuối không được nghe nhau nói.

Không được trông nhau một lần.

Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím.

Áo nàng màu tím hoa sim

Ngày xưa đèn khuya bóng nhỏ.

Nàng vá cho chồng tấm áo ngày xưa!…

Một chiều rừng mưa ba người anh

từ chiến trường Đông Bắc

biết tin em gái mất

trước tin em lấy chồng.

Gió sớm thu về rờn rợn nước sông

Đứa em nhỏ lớn lên ngỡ ngàng nhìn ảnh chị

Khi gió sớm thu về cỏ vàng chôn mộ chí.

Chiều hành quân qua những đồi hoa sim những đồi hoa sim

Những đồi hoa sim dài trong chiều không hết.

Màu tím hoa sim tím chiều hoang biền biệt

Nhìn áo sách vai tôi hát trong màu hoa.

“Áo anh sút chỉ đường tà

Vợ anh mất sớm

Mẹ già chưa khâu …”


La couleur violette de la fleur de myrte

Elle avait trois grands frères qui s’étaient engagés dans l’armée
Parmi ses petits frères et sœurs il y en a qui ne savaient pas encore parler
Quand elle avait des cheveux si verts
J’étais un soldat loin de sa famille
Je l’aimais comme une petite sœur
Le jour de notre mariage, elle ne réclama pas d’habits neufs
Et moi je portais l’uniforme militaire avec des chaussures cloutées tachées de boue des champs d’opération
Elle souriait mignonne à côté de son mari original
J’étais rentré de mon unité, et dus repartir immédiatement après le mariage
Dans mon maquis éloigné j’avais le cœur serré quand je m’en souvenais
Ayant choisi la vie de guerrier, peu de gens pouvaient revenir
Et quand je ne pouvais revenir
Je regretterais ma femme si frêle dans la nuit campagnarde
Mais celui qui était au feu du front ne mourait pas
C’était la petite femme de l’arrière qui mourut

Je ne la retrouvai pas quand je suis revenu
Sa mère était assise à côté de sa tombe dans l’obscurité
Le vase de fleurs du jour du mariage
Est devenu un pot de baguettes d’encens éteintes
Ses cheveux verts étaient trop courts pour faire un chignon
Ô petite sœur, au dernier moment nous n’avons pas pu nous parler
Nous n’avons pas pu nous regarder une seule fois
Autrefois elle aimait la fleur de myrte violette
Sa robe avait la couleur violette de la fleur de myrte
Autrefois sous une petite lampe dans la nuit avancée
Elle raccommodait le vieil habit de son mari
Un soir sous la pluie dans la jungle les trois frères
dans le champ de bataille du Nord Est
apprirent la nouvelle du décès de leur petite sœur
avant celle de son mariage
Le vent de l’automne précoce fait frémir l’eau de la rivière
Le petit frère qui a grandi regarde ahuri la photo de sa sœur
Quand le vent de l’automne précoce recouvre d’or sa tombe

Les soirs d’opération militaire à travers les collines recouvertes de fleurs de myrte
Des collines si longues couvertes de fleurs de myrte dans la soirée sans fin
La couleur violette des fleurs de myrte violettes dans la soirée sauvage interminable
En regardant ma veste portée à l’épaule je chante
« Ta veste s’est déchirée sur la couture
Ta femme est morte prématurément
Et ta vieille mère ne l’a pas encore recousue… »

(traduit par Dông-Phong)

Voir aussi :

**  Điều ít biết về 'Màu tím hoa sim' của Hữu Loan

**  Le grand poète Hữu Loan vient de nous quitter


Voir aussi :

  Giới thiệu sách - Présentation du livre Đông-Phong : Papy, conte-nous ta terre lointaine.
Houston Texas - Arts of Ancient Viet Nam : From River Plain to Open Sea - triển lãm hơn 100 cổ vật nghệ thuật của Việt Nam
Nhạc sĩ Tô Hải và "Hồi ký của một thằng hèn".
etc ...

Publié dans ** CULT-VĂN HÓA

Commenter cet article